Echo's van de toekomst
Concertprogramma van zondag 8 februari 2026 om 15:00 uur in de Theaterkerk te Bemmel
Amazonia – Jan Van der Roost
Amazonia volgt geen lineair verhaal, maar een beweging: van oorsprong naar verstoring, en uiteindelijk naar een moment van stilstand. Het werk voert langs de bronnen van de Amazone, door landschappen waarin natuur en cultuur lange tijd onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Rituelen, gemeenschappen en dagelijkse praktijken vormden geen toevoeging aan de omgeving, maar maakten er deel van uit.
Wanneer externe krachten binnendringen, verandert de dynamiek. Ontmoetingen tussen inheemse volkeren en Europese invloeden brengen niet alleen uitwisseling, maar ook frictie. Wat eerder een samenhangend systeem was, raakt versnipperd. Amazonia verklankt deze spanning zonder schuld toe te wijzen. Het werk observeert eerder dan dat het veroordeelt.
Het slot verwijst naar het stopzetten van het stuwdamproject bij Altamira. Dat moment klinkt niet als overwinning, maar als onderbreking. Alsof de muziek even stilstaat bij de vraag wat er gebeurt wanneer een ingreep níet wordt doorgezet.
Binnen Echo’s van de toekomst nodigt Amazonia uit tot luisteren naar langdurige gevolgen: hoe beslissingen blijven resoneren, zelfs wanneer ze worden herzien. Niet als les, maar als herinnering aan de traagheid van systemen die groter zijn dan wijzelf.
Time for Outrage (I & II) – Marco Pütz
Time for Outrage vertrekt vanuit een persoonlijke ervaring van onbehagen. Niet vanuit een concreet conflict, maar vanuit een opeenstapeling van crises, onrecht en morele vermoeidheid. De titel suggereert woede, maar de muziek zelf blijft terughoudend. Wat hoorbaar wordt, is twijfel.
Het eerste deel, Breaking Silence, begint bijna onmerkbaar. Stilte fungeert hier niet als rustpunt, maar als spanningsveld. Wanneer de muziek zich langzaam ontvouwt, voelt het doorbreken van die stilte minder als bevrijding dan als noodzaak. De terugkeer naar stilte aan het einde is daardoor beladen: niets is meer vanzelfsprekend.
In Troubled verschuift de aandacht naar de menselijke binnenwereld. Angst, onrust en fragmentatie krijgen vorm zonder narratief. Er is geen oplossing, geen richting, alleen beweging.
Binnen Echo’s van de toekomst markeert dit werk een kantelpunt. Niet tussen goed en fout, maar tussen waarnemen en wegkijken. Time for Outrage vraagt niet om verontwaardiging als actie, maar toont verontwaardiging als toestand: iets wat ontstaat wanneer luisteren niet langer kan worden uitgesteld.
Gaia – Christiaan Janssen
In de Griekse scheppingsmythe is Gaia geen heersende figuur, maar een dragende kracht. Zij ís de aarde: oorsprong, bedding en begrenzing tegelijk. In Gaia staat dit pre-humane perspectief centraal, een wereld die niet om betekenis vraagt, maar bestaat.
De muziek roept de vier elementen op als manifestaties van één geheel. Ze verschijnen niet als tegenstellingen, maar als onderling afhankelijke krachten. Gaia rijst op uit de chaos, maar blijft altijd verbonden met haar oorsprong. Beweging en verankering vallen samen.
Dit werk introduceert een ander tijdsgevoel. Geen vooruitgang, geen crisis of ontwikkeling, maar cycli. Ontstaan en verdwijnen zijn geen eindpunten, maar fases binnen een groter ritme.
Binnen Echo’s van de toekomst fungeert Gaia als fundament. Het herinnert aan een wereldbeeld waarin de aarde niet wordt bekeken, gebruikt of beoordeeld, maar simpelweg is. Pas veel later ontstaat de menselijke neiging om te sturen, te verklaren en te beheersen.
Melting the Ice – Johan Evenepoel
Melting the Ice grijpt terug op de Noordse scheppingsmythe, waarin de wereld ontstaat uit spanning. In de leegte van Ginnungagap ontmoeten ijs en vuur elkaar. Niet harmonie, maar confrontatie maakt leven mogelijk.
Deze gedachte klinkt door in de structuur van het werk. Het orkest wordt opgesplitst, tegenstellingen worden naast elkaar geplaatst. Warm en koud, kalm en virtuoos, het goddelijke en het menselijke bestaan gelijktijdig, zonder samenvloeiing af te dwingen.
Wat hier ontstaat, is geen idyllisch begin. De wereld wordt geboren uit instabiliteit. Dat gegeven krijgt binnen Echo’s van de toekomst een extra lading. Smelten is niet langer alleen een mythisch beeld, maar ook een hedendaagse ervaring.
Melting the Ice benoemt geen oorzaak en wijst geen richting. Het laat horen hoe verandering klinkt wanneer evenwicht verschuift. Misschien ligt de betekenis niet in het smelten zelf, maar in het moment waarop we beseffen dat het al begonnen is.
Symphonies of Gaia – Jayce John Ogren (arr. Willem van Zee)
Symphonies of Gaia keert terug naar de aarde, maar vanuit een ander perspectief dan het eerdere Gaia. Hier is Gaia geen oerkracht van het begin, maar een aanwezige getuige door de tijd heen. De titel verwijst naar samenklank: alles wat leeft, klinkt mee, bewust of onbewust.
Het werk laat zowel schoonheid als verstoring horen. Niet als tegenstelling, maar als gelijktijdigheid. De aarde draagt sporen van zorg en verwaarlozing zonder haar dragende functie te verliezen. Gaia wordt zo een symbool van continuïteit, niet van onschuld.
Belangrijk is het ontbreken van een afsluitend oordeel. Het hoopvolle koraal aan het einde biedt geen belofte en geen verlossing. Het opent een ruimte waarin opnieuw geluisterd kan worden; naar elkaar, naar de omgeving, naar wat nog niet is vastgelegd.
Als afsluiting van Echo’s van de toekomst nodigt Symphonies of Gaia uit tot samenklank zonder voorschrift. Wat volgt, ligt niet in de muziek besloten, maar in wat blijft resoneren nadat zij is verstomd.
Merlijn Twaalfhoven
In dit concert vormt Merlijn Twaalfhoven de rode draad. Hij is een kunstenaar die creatieve verbindingen legt en de oprichter van The Turn Club, een netwerk van kunstenaars en doeners dat maatschappelijke uitdagingen benadert met verbeeldingskracht. Op een speelse en fantasierijke manier betrekt Merlijn het publiek bij het thema toekomst.
Als componist heeft Merlijn Twaalfhoven talloze muziek- en theaterprojecten uitgevoerd in steden, wijken, conflictgebieden, vluchtelingenkampen en de natuur. Hiermee doorbrak hij grenzen tussen genres, culturen en groepen mensen. Deze ervaringen maakten hem tot een onderzoeker van complexe maatschappelijke problemen met een ‘kunstenaarsmindset’. Volgens Merlijn kan iedereen deze mindset activeren en zo met verbeelding en spel complexe vraagstukken benaderen.
In zijn boek Het is aan ons, waarom we de kunstenaars in onszelf nodig hebben om de wereld te redden, laat hij zien hoe ieder van ons een rol van betekenis kan spelen bij het aanpakken van grote en kleine wereldproblemen als wij de kunstenaar in onszelf activeren.
Hij studeerde compositie en altviool aan het Conservatorium van Amsterdam, werkte met o.a. het Kronos Quartet, Holland Festival en het Tokyo Symphony Orchestra en initieerde festivals en samenwerkingsprojecten in o.a. Syrië, Jordanië, Palestina, Brazilië en de VS. Hierbij doorbreekt hij bestaande grenzen tussen genres en stijlen en zoekt naar verbindingen tussen bevolkingsgroepen en culturen. Hij ontving een UNESCO-award en was genomineerd voor de Amsterdam Prijs voor de Kunst.
Dirigent Willem van Zee
Vanaf het eerste uur van het Open Fanfare Orkest is Willem van Zee de dirigent. Onder zijn artistieke leiding wordt het orkest gevormd, repeteren we op zaterdagochtenden voor de projecten en werken we aan een afwisselend programma.
Sinds 1996 heeft Willem van Zee een groot aantal orkesten gedirigeerd en verschillende projecten en theaterproducties gedaan. Daarnaast heeft hij samengewerkt met een aantal grote solisten zoals Gabor Tarkövi (solotrompettist van de Berliner Philharmoniker), Stefan Dohr (solohoornist van de Berliner Philharmoniker) en Jörgen van Rijen (solotrombonist van het Concertgebouworkest).
Op negenjarige leeftijd begon Willem met lessen op trompet. Vanaf 1989 studeerde hij trompet aan het Rotterdams conservatorium bij Ad van Zon en Edward Carroll. Tijdens zijn studie was hij onder andere trompettist bij het Nationaal Jeugd Harmonie Orkest. In 1991 stapte Willem over op de studie hafa-directie bij Jaap Koops en Jos van der Sijde. In 1996 behaalde hij zijn DM-diploma en in 1998 zijn UM-diploma. Van 1994 tot 1999 volgde Willem daarnaast een studie orkestdirectie bij Arie van Beek, Daan Admiraal en Jurjen Hempel. In 1999 behaalde hij hiervoor zijn diploma.
Naast dirigent van het OFO dirigeert Willem van Zee ook bij Harmonie Koningin “Wilhelmina” in Wamel, Symfonisch Blaasorkest Ons Genoegen in Rhenen, Helmonds Muziek Corps in Helmond en bij Amicitia in IJsselstein.
